Vitaliteit

Mannen, durf te falen!

Begin september publiceerde ik mijn blog over burn-out. Ik ben verbaasd over het aantal reacties dat ik heb gekregen en wat het bij mensen heeft losgemaakt. Wat me vooral is opgevallen dat ik veel persoonlijke berichten heb gekregen van mannen. En dit is meteen wat me interesseerde, want in mijn internet zoektocht tijdens mijn burn-out werd ik overspoeld met berichten van vrouwen en hun burn-out ervaringen. Nu was deze informatie soms ook best nuttig, alleen als man zoek je herkenning bij andere mannen. Daarom gaat deze blog over mannelijkheid vs. burn-out.

Frans van Leeuwen

Ik ben heel sterk en durfde niet te falen

Ik ben 1.93m, behoorlijk sterk en verbaal overtuigend. Dan zijn er niet veel mensen die zullen denken dat je last zou kunnen hebben van stress klachten. Toch werd ik er een meester in om mijn kwetsbaarheid te verbloemen. Dit deed ik door mezelf eigenlijk een klein beetje te overschreeuwen. Dus mezelf nog krachtiger proberen op te stellen, terwijl dat ontzettend veel energie kostte. Daarnaast wilde ik nooit toegeven aan mijn vermoeidheid of een keer nee zeggen, want dat zou een absoluut zwaktebod zijn.

Gek genoeg heb ik mezelf ook altijd voorgehouden dat sterk en overtuigend zijn, de belangrijkste mechanismen zijn om jezelf overeind te houden en te positioneren binnen een groep. Daarnaast zag ik een mislukking vaak als falen. Gelukkig is dit in de loop der jaren wel minder geworden, maar toch zat dit diepgeworteld in mijn man zijn. Als Fransje vroeger een kans mistte met voetbal, dan schold hij de hele boel bij elkaar en nam het zichzelf nog het meeste kwalijk. Ik praat in de derde persoon, omdat dit de Frans is waar iets meer afstand van is genomen. Ik zie de dingen over het algemeen vaak iets anders in. Al kan ik zeker niet uitsluiten dat dit soort momenten zich nog voor kunnen doen. Als ik hieraan terugdenk dan is dit natuurlijk ook behoorlijk mannelijk. Je wilt namelijk niet falen, dit is afgang en een zwaktebod. Terwijl falen ons juist zoveel verder brengt. En geloof me, ook ik heb veel gefaald! Gelukkig maar, anders was ik nooit zo ver gekomen.

Falen is voor losers

Toch heb ik falen eigenlijk altijd als negatief beschouwd. Rationeel kan ik het wel verklaren en zeggen dat je falen nodig hebt om verder te komen, maar ik heb het nooit zo gevoeld. Tot aan mijn burn-out. Burn-out was namelijk voor zwakkelingen of mensen die het niet goed op een rijtje hadden. Tot dat het mijzelf overkwam, toen moest ik mijn mening bijstellen. Toch heb ik me maandenlang een sukkel en zwakkeling gevoeld, al zeiden mensen om mij heen natuurlijk iets anders. Ik voelde me werkelijk waar een loser en een nietsnut. Complete waanzin als ik eraan terugdenk. Het leek wel of ik alles ineens was vergeten wat ik wel kon en wat ik had opgebouwd. Voor mijn gevoel had ik compleet gefaald en had ik de wedstrijd op alle fronten verloren. Totdat ik voelde dat ik een manier moest vinden om hiermee om te gaan. Ik moest iets omgooien en mijn gedachten over falen aanpassen.

De zoektocht op internet

Als je thuis komt te zitten, heb je heel veel tijd voor Google. Dit kan je allergrootste vriend worden, maar tegelijkertijd ook je vijand. Over het algemeen liegt Google nooit, omdat wat je vraagt daar krijg je een antwoord op. Alleen soms niet van de bron waarop je eigenlijk had gehoopt. In mijn geval waren mijn zoekwoorden: Hoe lang duurt een burn-out? Wat is een burn-out? Klachten burn-out? Maar misschien nog wel de meest gegoogelde was: “ervaring met burn-out.” Wat nou zo belangrijk is zijn voorbeelden, voorbeelden van mensen die met dezelfde klachten hebben rondgelopen. Daar ben je naar op zoek als je in de problemen zit! En je wilt op dat moment het liefst een voorbeeld die zo dicht mogelijk bij jou zelf in de buurt komt. In al mijn zoekopdrachten kwam ik voor 99 procent vrouwen tegen. En dat is hartstikke goed dat zij hun verhaal delen, maar als man had ik er helemaal niks aan. Het was voor mij één grote emotionele wirwar, waar ik nog depressiever van werd.

Herkenning is de sleutel

Mijn zoektocht op Google ben ik dus gestaakt en ben op zoek gegaan naar live voorbeelden. Ik ben in mijn omgeving gaan polsen en kwam al snel mannelijke familieleden tegen, oud-collega’s en verre bekenden. En ik ben ze gewoon op gaan bellen, met ze af gaan spreken en we hebben verhalen uitgewisseld. Er is voor mij niks krachtigers geweest dan dit. Daar kon geen enkele therapie tegenop. Het uitwisselen van verhalen en ervaringen van mannen die soortgelijke dingen hebben meegemaakt of meemaken, die zijn dus mega effectief!

Je voelt je ineens niet de enige man en je hebt zoveel herkenning. Dit was voor mij gelijk een eyeopener dat mannen hier dus veel minder over praten. Wij zijn immers groot en sterk en praten niet over ons gevoel. En geloof me, ook ik heb helemaal geen zin om de hele dag over mijn gevoel te praten. Maar als het moet, omdat je dingen dwars zitten dan is het zo ontzettend goed om er wel over te praten. Want juist daarmee kom je verder! Het is juist zwak wanneer je een tikkende tijdbom wordt en het gefrustreerde mannetje. Want geloof me, hoe rustig ik ook overkom, soms zit er ook een duivel in mij.

Bedrijfsleven kent weinig ruimte voor kwetsbaarheid

Wat me ook enorm is opgevallen, is dat er in het bedrijfsleven weinig plek is voor kwetsbaarheid. Tegelijkertijd kampt 12 % van de beroepsbevolking met problemen rondom emotionele uitputting. Dit zijn bijna 1 miljoen werkenden volgens cijfers van het RIVM. De kans dat één van jouw collega’s zich niet helemaal lekker voelt, is dus best groot. Moeten we dan met zijn allen gaan huilen op werk? Of misschien helemaal stoppen met werk? Nee, zeker niet! Werk is juist een plek waar mensen elkaar vinden en een plek waar je elkaar kunt steunen. Maar zolang je als werkgever geen ruimte biedt voor kwetsbaarheid en kwetsbaarheid als falen wordt gezien, dan werkt het averechts. Dan wordt werk ineens de grootste vijand wanneer je kwetsbaar bent. Ik ken vanuit mijn ervaring bedrijven waar zowel weinig ruimte is voor kwetsbaarheid, als waar collega’s alles met elkaar durven te bespreken. Bedrijven waar falen onderdeel is van de bedrijfscultuur, zijn de bedrijven die innoveren, toekomstbestendig zijn en waarbij de medewerkers betrokken zijn. Als werkgever heb je naar mijn mening een morele verplichting om kwetsbaarheid bespreekbaar te maken. De maatschappij vraagt namelijk al genoeg van mensen. Een stukje bewustwording vanuit werkgeversperspectief kan hierin helemaal geen kwaad!

Het is juist een kracht

Op vrijwel iedere verjaardag, netwerkborrel of zakelijke afspraak vertel ik anderen over mijn burn-out. Ik noem het tegenwoordig kwetsbaarheidsmarketing, om het voor mezelf een beetje luchtig te houden. Door mezelf open te stellen, krijg ik ontzettend veel reacties van mensen die met dezelfde klachten worstelen en veel herkennen. Tegelijkertijd bouw ik een veel diepere band op, want het gaat meteen over meer dan alleen koetjes en kalfjes. En begrijp me niet verkeerd, ik misbruik het niet. Maar ik zie er graag een beetje de lol van in!

En voor alle mannen die twijfelen, geef je zelf lekker bloot! Want falen en kwetsbaarheid zijn veel minder eng dan je denkt.

Als mede oprichter en EnergyConsultant help ik je graag om vitaliteit een duurzaam karakter te geven binnen jouw organisatie.
Frans van Leeuwen MSc